الشيخ رسول جعفريان

725

رسائل حجابيه (فارسى)

كفّين و قدمين ، از ضروريات مذهب شيعه محسوب مىشود و در مذهب شيعه ، باز بودن صورت و دست‌ها و قدم‌ها جايز است ، ظاهر القدمين گفته‌اند ؛ ولى عدم وجوب ستر وجه از ضروريات دين اسلام است كه احدى بر آن مخالف نيست ؛ و لكن نگاه كردن و نظر به سوى زن اجنبيه محل خلاف است . اكثر از علما جايز دانسته‌اند و بعضى از علما با عدم ريبه و تلذّذ ( لذّت بردن ) آن را جايز شمرده‌اند ؛ و بعضى ديگر از متأخرين ، كليّتا نظر را جايز نمىدانند . به‌هرحال ، واجب بودن پوشش و وجوب ستر غير از مسألهء جواز و جايز بودن نظر است كه عدم وجوب ستر و واجب نبودن پوشش صورت از ضروريات محسوب مىشود ؛ ولى جواز نظر محل خلاف است ؛ چنان‌كه تفكيك در مرد هست ؛ زيرا علما متّفق هستند بر اين‌كه نظر زن بر سينه و گردن مرد جايز نيست ، و بر مرد واجب نمىدانند كه ستر سينه و گردن از زن اجنبى بكند ؛ و نيز همه متّفق‌اند ، نظر به سوى غلام وجيه به ريبه حرام است و بر غلام واجب نمىدانند كه صورت خود را بپوشاند . پس مسألهء ستر را استطرادا در كتاب صلوة و مسألهء نظر را در كتاب نكاح ذكر مىكنند ؛ بناء عليه ، جواب بىدينان و متظاهرين به ديانت ، هر دو داده مىشود و شبهات آن‌ها رد مىگردد ؛ و امّا جواب بىدينان به مطالب زير داده مىشود . [ پاسخ به شبهات منكرين حجاب ] اوّل : مىگويند حجاب مانع از تحصيل هنر و علوم است . جواب : در صورتى كه وجه و كفين باز باشد ، چه مانعى از تحصيل علم و كار براى زن حاصل مىشود ، و حتّى فقها ، اضافه بر آيات و احاديث ، اجماع گفته‌اند كه پوشيدن صورت و دست‌ها براى زن موجب عسر و حرج و سختى و ناتوانى است ؛ و در دين اسلام عسر و حرج نيست . پس مسلّما بر زن ستر وجه و كفّين واجب نيست ، به دليل رفع عسر و حرج ؛ و اين دليل متقنى است ؛ حتى كسانى كه به استناد آيهء شريفه سورهء نور كه ذكر خواهد شد ، گفته‌اند كه دلالت بر اباحهء كشف صورت و دست نمىكند ، مانند صاحب كنز العرفان ، جواب داده شده كه ستر وجه و كفين به دليل رفع عسر و حرج واجب نيست . دوم : مىگويند حجاب موجب امراض است به واسطهء محروم بودن از ديدن فضا و تنفّس هوا . جواب : در صورتى كه وجه و كفين باز باشد ، زن هم فضا را مىبيند و هم هوا را تنفّس مىكند و اين اعتراض مورد ندارد . سوم : مىگويند زن در تمام كارهاى مرد بايد شركت بكند ، حتى در تحصيل قوت و نفقه و در ميدان جنگ .